Hoe geschikt is dossieronderzoek voor opsporen zorgschade?

Verbetering van de patiëntveiligheid door het meten, voorkómen en verminderen van zorggerelateerde schade* is een uitdaging voor zorgverleners. Dossieronderzoek is de meest bestudeerde methode om het aantal gevallen van zorggerelateerde schade te bepalen en wordt internationaal geaccepteerd als gouden standaard hiervoor. Dit literatuuronderzoek laat echter zien dat dossieronderzoek hiervoor een onvolmaakte en beperkt geëvalueerde methode is.

De focus van het onderzoek lag op de interbeoordelaarsbetrouwbaarheid, inhoudsvaliditeit en concurrente validiteit. Analyse van de beschikbare literatuur toont een matig tot voldoende interbeoordelaarsbetrouwbaarheid, die toeneemt als de groep beoordelaars klein is. Er is echter  geen bewijs gevonden dat met dossieronderzoek werkelijk zorggerelateerde schade wordt gemeten.

Met autopsie, directe observaties in de patiëntenzorg, en klinische kwaliteitsregistraties zoals die zijn opgezet door verschillende beroepsverenigingen en instanties had bovendien de concurrent validiteit van het dossieronderzoek bepaald kunnen worden, maar dit werd bij geen enkele studie ingezet.

Meer studies zijn nodig om te bestuderen welke factoren de interbeoordelaarsbetrouwbaarheid doen toenemen. Zolang de concurrente validiteit niet bekend is, blijft dossieronderzoek een onvolmaakte, beperkt geëvalueerde methode om zorggerelateerde schade te meten.

Volledige publicaties over dit onderzoek zijn te vinden op de website van:
NTvG, 1 maart 2017 - Dossieronderzoek geschikt voor opsporen zorgschade?

Dit artikel is becommentarieerd door Ian Leistikow - Aantonen patiëntveiligheid vergt acceptatie van breder wetenschapspalet en voorzien van reactie door de auteurs

Eerder al verscheen de wetenschappelijke publicatie in BMJ Open.
Mirelle Hanskamp-Sebregts, Marieke Zegers, Charles Vincent, Petra J van Gurp, Henrica C W de Vet, Hub Wollersheim. Measurement of patient safety: a systematic review of the reliability and validity of adverse event detection with record review. BMJ Open, 2016,6. 

*Zorggerelateerde schade’ is hier gedefinieerd als onbedoelde schade – lichamelijk, geestelijk of een combinatie van beide – die een tijdelijke of permanente gezondheidsbeperking, een verlengd verblijf of overlijden tot gevolg heeft en die is veroorzaakt door een gezondheidszorgprofessional of -organisatie.